İbn Sînâ’nın öğrencisi filozof Ebû Nasr Nesevî, H. 473/M. 1080–1081 yılında matematikçi–filozof Ömer Hayyâm’a bir mektup yazar.1 Nesevî, mektubunda Hayyâm’a, iki konuda tek bir soru sorar: Âlem’in, bahusus insanın yaratılmasında ve insanın ibâdetlerle mükellef kılınmasında Tanrı Teâlâ’nın hikmeti nedir? Nesevî, akabinde, Hayyâm’ı öven beyitlerinde iki meseleyi sırasıyla tekvin ve teklif...

Düşüncelerimiz gibi sorularımız, dolayısıyla sorunlarımız da katmanlı bir yapı arz eder. Sorularımızdan bazıları doğrudan arz üzerindeki bulunuşumuza yönelir. Bunlar en aslî sorulardır ve buradaki varlığımızı anlamlandırmayı amaçlar; nereden geldiğimiz, nerede olduğumuz, bizden ne beklendiği ve nereye doğru gittiğimiz gibi varoluşsal kaygıları dile getirirler. Böyle sorularla ilgili olarak insan türü ortaktır....

“Bir şey biliniyorsa talep edilemez, bilinmiyorsa da talep edilemez, o hâlde öğrenme imkânsızdır” şeklinde özetlenen meşhur Menon paradoksuna birincisi Aristoteles’e, ikincisi Fârâbî’ye ait olan iki büyük çözüm önerilmiştir. Aristoteles bu paradoksu kuvve–fiil ayrımıyla çözerek öğrenmenin kuvveden fiile intikal olduğunu söylemiştir. Aristoteles’ten Fârâbî’ye kadar paradoksun ele alındığı felsefe metinlerinde kuvve–fiil ayrımının...